Krzysztof Tomanek, Monika Krzyściak

 

                                  

Krzysztof Tomanek

***

 

to chyba moment, w którym asfalt oddaje znojny dzień powietrzu,

wystająca kość młodzieńca, który zasnął w autobusie.

dzieci wsiadają wraz z opiekunami, robią rwetes,

a potem wysiadają po kilku przystankach zamęczone jak diabli.

nie znam większych różnic,

nie znam różnic pomiędzy dręczącą koniecznością uwodzenia,

a starczym uwiądem. jedynie ta presja, gdy cała roślinność wydziela siebie,

odcina i wyizolowuje spośród zaułków i załamów muru.

przypomina w tym selektywną śmierć hepatocytów. nie zakłóca jej żadna nagłość,

interwencja jak szybki ruch ręki rzemieślnika. nic,

 

nic nie grozi nieświadomości. głosy bawiących za oknem.

nawet jeśli w ferworze ich zabaw dostrzega się dryl agresji niespotykany tego roku

(dochodzący niechcianej przytomności).

tumult ich zabaw narasta, to dowód na ostateczne zespolenie,

na krótką pochwałę ich stanu uniesień. nikt im tego nie musi wybaczać.

ta sama procedura powzięła pieczę nad nami, rdzeń,

konstrukcję i regułę jakiej przestrzegają.

 

 

 

 

***

 

pętle, trolejbusy, ostatnie obroty

miarowej ciemności, o której nie wiemy już nic.

tylko ta część, odsłuch, odleżyny mroczenia za oknem

(co następuje, tężeje).

odnowienie jakie przychodzi wraz z przeglądaniem się i znajomość twarzy

jednej z kobiet na ruchomych schodach przeciwległych wznoszeniu.

w nim przychodzą duże miasta, to uczucie

jakby ktoś z podobną miarowością opuszczał namiętność

(ukrywanie się, śledzenie). ochłodzone w tym place, tym upływem, ronda wielkich ludzi. wszystko tak nieobecne jak mięśnie twarzy,

które rozciągają się w uśmiech.

mruganie, odliczanie,

jakby kochać się z kimś nowym,

lepszym.

 

                        ***

 

pory roku nie przychodzą płynnie (teraz to wiem,

choć to i tak bez znaczenia).

przedostają się od środka, od stron konwulsji,

zapalają się nierytmicznie. jak świetlówka

zaskakują na coraz dłuższe chwile,

aż skończy się lato.

i domy znów zamkną się od wewnątrz,

do stref wrogości, płaskich ścian równo powleczonych wałkiem

(tak oddają zębom brak, kęs białej kredy), 

tak staja się bezpieczne.

 

i wspomina się przy tym intymność, a potem niknie,

czy raczej czuwa długo przy tylnej ścianie ciężarówki,

kiedy jest ciemno,

i kiedy zasłania nam zakręt. jeszcze jeden,

i jeszcze jeden.

wiem, że to odwłok wstydu, że ciągnie się tędy,

bliskość powłoki i zimne powietrze.

(wiedzą o sobie, samochody,

wiedzą o mgle, że kończy się lato.

 

upokarzają. co zrobić.)

 

 

 

                        ***

 

w nocy drzewa skierowane są donikąd, poprzez

określone odległości między sobą.

to musiały być kiedyś ogniska gitarowe

albo wieczorne kursy tańca.

skoro jest wracanie i główne ulice katowic, a my

w zabawie przybieramy sobie nieznanych starców

(te nieprzyjemne spotkania z nimi).

 

jak obrys drzwi gdzieś z tyłu

gdy cicho przejeżdżają przez miasto

czeskie karuzele. ta pozostałość, chłodna obręcz.

 

 

 

 

                        ***

 

pierwsze zdjęcie, które wykonuje się stojąc na nasypie,

wysokie kominy i chmury (moja władza przypomina tę rozpacz).

to samo dzieje się, kiedy gasić światło w nocy,

to zapamiętywanie się miejsca,

jutra. onieśmielenia z jakim otępiają spacery.

 

a potem przychodzi kolejne,

sakrament brzydoty, kiedy siądziesz okrakiem, albo kucniesz przy pawilonie.

i lśnienie, drażniąca obojętność niedzielnych swobód.

 

i nie chronię się przed tym, nie uciekam od spojrzeń rowerzystów,

chcę coś mieć z zaciszności, którą wiodą.

to po nich przychodzi słodycz wieczorów, bujne przydroże.

wpatrzenie w uchylone drzwi lokali małej gastronomi

(twoje, nauczycielskie obowiązki, by być na miejscu.)

 

 

            ***

 

to co było ulicą, domki, które schodziły niżej,

miła opowieść, która nie może zatrzymać osamotnienia.

samochody na podjazdach i obiecanki, całowanie w usta,

są zbyt czerwone, zbyt śliskie.

 

więcej drzew, drzew, drzewa i zapominanie jakie przynoszą

o tej porze roku, dnia

zanim upał zechce, póki jeszcze nie. zapominają

i ruch, szelest, którego nie ma gdzie indziej.

piękne usta, łagodne linie chłopaków

skrepowanych nagością,

zupełnie niepotrzebnie.

 

to nie może prowadzić dokądś, wbrew powrotom,

które próbuje zatrzymać cała aleja

(kasztanowców i dalej topoli). te usta wymykają się,

pozostają jasne, jakby były czymś obcym i chłodnym,

 

moje małe, nienachalne córeczki, które cieszą się,

poszukują sprzymierzeńców, wysokich topoli

i kasztanowców.

 

 

            ***

 

nisze głębszego chłodu przy ścianach wysokich kamienic,

krawędź dachu przecina tę linie jaskrawości.

sflaczałe parasole przy hotelach

(jak koniec sezonu),

zniewalają w kazirodztwie. uwielbieniu

podobnych rzeczy do ciebie, do mnie

(z tego chłodu, w jaki zapadają się biodra

i palce wędrujące we włosy. śmieszne palce).

 

ilekroć rozchodziliśmy się pod czystym promieniem chłodnego wybrzeża.

prostych cięgien i wody

(a może tylko wody, na którą kładę swój policzek).

czego się wstydzę bardziej. przecież nie ciemnych miast,

równej pory, przy której zapalasz się w witrynach.

kocham tę twardość. sprzeciw

jak kość o kość, długą ulicę (na której odbija się tramwaj).

 

dłuższe odcinki tuż za miastem.

obszerne fragmenty, cierpkie obwodnice (z oddalenia podobne,

jak pręga smutku).

i nawet gdyby powtarzać je, toasty,

przywracać w minach. nie pozostawi to niczego

ponad komentarz; całą pewność,

chełpliwą litanię dzieci, wnuków,

intratnych kontraktów zawieranych w podnieceniu

(tę lśniącą krawędź kurtki).

 

 

 

Monika Krzyściak

 

 

Tożsamość

 

znowu pada

w domu u matki

chociaż nic nie zapowiadało

załamania

 

teraz

przy asyście lekarza

w humanitarnym stylu

nie do podrobienia

- człowiek człowiekowi

 

pochowajcie mnie

za murem cmentarza

każdy musi przeżyć śmierć

nawet pies

 

ostatnie życzenie rozkazem

ostatni papieros w ustach

czarna opaska

"łapcie go, jeszcze się wyrywa!"

ostatni zapach

 

u matki w domu

powódź

 

 

w parku

 

Zrównoważony rozwój jest

nieodłączną częścią moich prób życia.

Tak mówią jacyś amerykańscy uczeni

którzy myślą że mamy ochotę na ich odkrycia

i wielkie ośrodki badawcze, ze sterylnymi

mózgami oraz dezynfekcją kończyn.

A ja chcę tańczyć na linie, wmawiać ludziom

że 2 to prawie udany rysunek łabędzia.

 

Patrzę na dzieciaka w piaskownicy

i tyle mam mu do powiedzenia.